1110

Cat 5.  LA-KNIL

Ook voor Nederlands Indië werden aan het eind van de Eerste Wereldoorlog in mei 1919 diverse vliegtuigen aangekocht voor de militaire luchtvaart sectie Vlieg Afdeeling van het Koninklijk Nederlands Indisch Leger (zgn. KNIL). Er werden 24 toestellen gekocht. De Havilland DH-9 toestellen kwamen uit Engelse "surplus" oorlogsvoorraden van de Eerste Wereldoorlog. Ze werden verscheept (met een partij andere kisten) naar Indië, waar ze augustus 1919 arriveerden. In 1921 werd het 1e escadrille opgericht in Indië.

Er waren behoorlijk wat problemen en de "surplus" toestellen waren vaak op en in eerste instantie niet geschikt voor de tropen. Vlogen o.a. vanaf Kalidjati vanwege de vliegschool. De Militaire Luchtvaart had later in Indië op een gegeven moment maar meer dan 26 DH-9's. Uiteindelijk voldeden deze kisten wel en ze werden voor allerhande taken ingezet.

Zo werden 2 kisten verbouwd voor ambulance taken en als zodanig ingezet met extra aanduiding "A" (H-115 A en H-117 A). Ook werden een aantal gebruikt als fotovliegtuig en de extra registratieaanduiding "F".

Het veld Andir nabij Bandoeng was maart 1922 gereedgekomen.

Vanaf 1924 werden 12 toestellen van dit type door eigenbouw aangepast en gefabriceerd in Indië (op basis van het in Nederland aangepaste "Vreeburg" concept), eerst op Andir, later op Soekamiskin. Dit op initiatief van de Technische Dienst (die dat ook voor de Avro 504 AL had doorgevoerd). Deze DH-9's werden aangeduid met "HL" en hadden een triplex romp bekleding. Deze kisten kregen de registratie HL-137 t/m 148 en de eerste eigenbouw DH.9 vloog oktober 1925. Ze waren voorzien van Puma motoren. 

Enige toestellen kregen vanaf 1931 een Wasp jr motor en werden "HW" genoemd.

De jaren dertig werd er flink bezuinigd en de toestellen die dat nog konden vlogen tot maar liefst 1938 in Indië.

dehavilland-dh9-mindef-author

DH-9, let op de modificatie met naar beneden geknikte uitlaat. Foto: Defensie voorlichtings-Centrum / Ministerie van Defensie (used with permission)

dehav-dh9-mdv7

Kisten onderweg naar een vliegshow op Java. Op de achtergrond vliegt de Vickers Viking amfibie. Foto: Collectie M. de Vreeze (used with permission)

dehavilland dh9 lvk 1

Op Andir tijdens oppikken bericht. Foto uit en met dank aan de collectie Afd.LuchtvaartKennis voor leden (used with permission)

dehavilland dh9 lvk 2

Foto uit collectie Afd.LuchtvaartKennis (used with permission)

 

Registratiegegevens ML-KNIL:
Registratie Constructienr. Datum in dienst Datum uit dienst Opmerkingen
H-101   1919 ?   ter plaatse geassembleerd na aankomst
H-102       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-103       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-104       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-105       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-106       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-107       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-108       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-109       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-110       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-111       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-112       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-113       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-114       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-115       ter plaatse geassembleerd na aankomst; in 1925 verbouwd tot H-115A  Ambulance kist
H-116       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-117       ter plaatse geassembleerd na aankomst; in 1925 verbouwd tot H-117A Ambulance kist
H-118       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-119       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-120       ter plaatse geassembleerd na aankomst ; ook als foto kist H-120F genoemd "foto haring"
H-121       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-122       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-123       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-124       ter plaatse geassembleerd na aankomst; ook verbouwd als foto kist met registratie H-124F
H-125       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-126       ter plaatse geassembleerd na aankomst 
H-127 ?        
H-128 ?        
H-129 ?       ook als radio kist H-129R 
H-130 ?        ook als foto kist als H-130F  en radio kist H-130R
HL-137
oktober 1925 Eigenbouw met Puma, eerste proto 
HL-138 ??       Eigenbouw met Puma 
HL-140 Eigenbouw met Puma
HL-141 Eigenbouw met Puma; vanaf 1931 met Wasp motor als HW-141F 
HL-142 Eigenbouw met Puma
HL-143 Eigenbouw met Puma
HL-144 Eigenbouw met Puma
HL-145 Eigenbouw met Puma
HL-146 Eigenbouw met Puma
HL-147 Eigenbouw met Puma
HL-148 Eigenbouw met Puma
HL-149  ?? Eigenbouw met Puma

 Bronnen o.a. [B15] Luchtv.Indie ,  [B5] Luchtv.kennis 2009-4 over ambulance kisten, 

 Wie heeft meer detail info? Uw bijdrage is welkom, gebruik dan het NedMil contactformulier

 

De inhoud werd voor het eerst opgesteld door M.de Vreeze zomer 2004 (op oude IPMS website)