839

Cat 4.   MLD
Besteld augustus 1936, geleverd 1937-1940. , kenmerken X1 t/m X37 (opdrachten voor meerdere)

Dornier leverde de eerste serie maar ook latere bestellingen. De Nederlandse licentie bouw van de Do-24K betekende deelname van De Schelde (vleugel) en Aviolanda (overige delen). Aero Metall (Zurich Zwitserland ) leverde de basis van de X-7 t/m X-18 want Aviolanda had wat productie problemen. Afbouw vond wel veelal plaats bij Aviolanda. 

De eerste 12 Do 24K-1 toestellen waren bewapend met drie 7,9 mm Colt-Browning machinegeweren op 3 rompposities. Vanaf de X-13 kwam in de rugkoepel een zwaar 20 mm Hispano-Suiza 404 kanon.

Er was behoefte aan een sterkere motor , en vanaf de X-37 zou deze worden gebruikt, namelijk een Cyclone Gr-1820-G105A motor met een vermogen van 1100 pk elk. Deze verbeterde versie werd de Do 24K-2 genoemd maar dat was uitwendig niet echt zichtbaar. Er werden maar liefst 25 van deze verbeterde toestellen besteld, maar alleen 1 exemplaar (de X-37) werd nog aan de MLD geleverd. (Na de Duitse inval in Nederland werden de toestellen voor de Duitse Marine afgebouwd met als aanduiding Do-24N en de productie ging gewoon door).

Afgeleverd voor de oorlog aan de MLD zijn 37 stuks die in de periode vanaf eind 1937 tot zelfs mei 1940 naar Indië werden verscheept per schip. Eind 1939 waren er al zo'n 31 toestellen in Nederlands Indië aangekomen. De Dorniers werden veelvuldig ingezet in Indië vanaf diverse bases maar met hoofdbasis vliegkamp Morokrembangang bij Soerabaja. Ze voldeden uitstekend.

De Tweede Wereldoorlog in de Oost was na de Japanse aanval op het Amerikaanse Pearl Harbour 7 december 1941 in volle hevigheid  uitgebroken. De "X-32" slaagde erin een Japanse torpedobootjager op 17 december 1941 tot zinken te brengen. Begin februari 1942 gingen 5 kisten voor opleidingsdoeleinden naar het rustiger Australië.

De meeste Nederlandse Do 24K toestellen zijn bij de Japanse aanval op Nederlands Indië en invasie van Java in 1942 verloren gegaan. Slechts zes Dornier toestellen wisten te ontsnappen naar Australië maar er volgde een Japanse aanval in Broome waar de gevluchte toestellen met Catalina's net aanwezig waren. De gevolgen van deze aanval waren verschrikkelijk met tientallen doden.

De in Australië aanwezige vijf opleidings-toestellen werden (en ook de "X-24" later) overgenomen door de RAAF. Ze kregen aldaar een driekleurig camouflage patroon en andere registraties.


dornier-do24-x1-hb-archive

De eerste kist "X-1" voor de MLD; Foto: Collectie H.G. Berfelo (used with permission)

dornier-do24-mdv-fl2

Met driehoeken die onderop goed te zien zijn. Foto: Collectie M.de Vreeze (used with permission)

dornier-do24-mdv-fl1

Start waarbij het water als laatste loskomt op "de step". Foto: Collectie M.de Vreeze (used with permission)

dornier do24 lvk 1

Foto uit collectie Afd.LuchtvaartKennis (used with permission) 

  do 24 flight 1943

Oude tekening uit de [W7] Flight mei 1943. Collectie M. de Vreeze (courtesy Flight archives)


 

Registratiegegevens:
Registratie Constructie-nummer Datum in dienst Datum uit dienst Opmerkingen
X-1 761 3-7-1937 3-3-1942 Contractdatum: 03-08-1936. Gebouwd in Friedrichshafen. Verloren gegaan bij aanval Broome
X-2 762 1-1-1938 24-4-1941 ? Contractdatum: 03-08-1936. Gebouwd in Friedrichshafen. Jan. 38 in dienst. Verongelukt bij start op Marine Vliegkamp Morokrembangang
X-3 763 1-1-1938 3-3-1942 Contractdatum: 03-08-1936. Gebouwd in Friedrichshafen, maar in Altenrhein geassembleerd. Jan. 38 in dienst. Verloren gegaan bij aanval Broome.
X-4 764 14-3-1938 13-11-1940 Contractdatum: 03-08-1936. Gebouwd in Altenrhein. Verongelukt nachtlanding bij Marine Vliegkamp Morokrembangang bij Soerabaja.
X-5 765 18-3-1938 29-4-1942 Contractdatum: 03-08-1936. Gebouwd in Altenrhein. Ging februari 1942 naar Australië voor opleiding aldaar. Overgedragen april 1942 aan RAAF, werd A49-1, aldaar 20-12-1944 uit dienst
X-6 766 1-3-1938 3-2-1942 Contractdatum: 03-08-1936. Gebouwd in Altenrhein. Maart 1938 in dienst. Vernield bij bombardement Marine Vliegkamp Morokrembangang
X-7 767 4-5-1938 29-4-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Ging februari 1942 naar Australië voor opleiding aldaar. Overgedragen aan RAAF, werd A49-2, aldaar 20-12-1944 uit dienst
X-8 768 1-5-1938 29-4-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Mei 1938 in dienst. Ging februari 1942 naar Australië voor opleiding aldaar. Overgedragen aan RAAF, werd A49-3, aldaar 20-12-1944 uit dienst
X-9 769 1-5-1938 29-4-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Mei 1938 in dienst. Ging februari 1942 naar Australië voor opleiding aldaar. Overgedragen aan RAAF, werd A49-4, aldaar 20-12-1944 uit dienst
X-10 770 14-7-1938 29-4-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Ging februari 1942 naar Australië voor opleiding aldaar. Overgedragen aan RAAF, werd A49-5, aldaar 11-03-1944 verloren gegaan te Darwin
X-11 771 19-7-1938 26-12-1941 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Vernield tijdens Japanse luchtaanval op Kakas aan Tondano Meer
X-12 772 8-9-1938 26-12-1941 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Vernield tijdens Japanse luchtaanval op Kakas aan Tondano Meer
X-13 773 1-9-1938 7-2-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Verloren gegaan bij Roti
X-14 774 1-1-1938 22-1-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Medio 1938 in dienst. Verongelukt rivierlanding Soengai Riko bij Balikpapan, Borneo
X-15 775 1-1-1938 29-12-1941 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Medio 1938 in dienst. Na missie vanaf Tajan Borneo waarschijnlijk verloren gegaan Zuid Chinese Zee noordwesten bij Borneo
X-16 776 1-1-1938 1-3-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Medio 1938 in dienst. Vernield bij bombardement MVK Tandjong Priok
X-17 777 1-12-1938 25-2-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Medio 1938 in dienst. Neergeschoten bij eiland Noordwachter benoorden Straat Soenda.
X-18 778 16-1-1939 24-2-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Neergeschoten bij Noordwachter
X-19 779 31-1-1939 25-1-1942 Contractdatum: 30-05-1938. Gebouwd in Altenrhein. Verongelukt nachtlanding bij Fort Menarie bij Soerabaja
X-20 780 14-2-1939 3-3-1942 Contractdatum: 30-05-1938. Gebouwd in Altenrhein. Verloren gegaan Japanse aanval bij Broome
X-21 781 3-3-1939 23-2-1942 Contractdatum: 30-05-1938. Gebouwd in Altenrhein. Verongelukt nabij Bali tijdens mijnenlegvlucht
X-22 783 20-3-1939 8-1-1942 Contractdatum: 30-05-1938. Gebouwd in Altenrhein. Afgeschreven Marine Vliegkamp Morokrembangang ?
X-23 784 21-4-1939 3-3-1942 Contractdatum: 30-05-1938. Gebouwd in Altenrhein. Verloren gegaan bij Japanse aanval Broome
X-24 785 5-5-1939 1-10-1943 Contractdatum: 30-05-1938. Gebouwd in Altenrhein. Ging februari 1942 naar Australië voor opleiding aldaar. In oktober 1943 pas aan RAAF overgedragen, werd A49-6; call sign VHPHB, aldaar 20-12-44 uit dienst
(zie opmerking)
X-25 695 24-5-1939 26-12-1941 Contractdatum: 13-01-1939. Gebouwd in Altenrhein. Vernield tijdens Japanse luchtaanval bij Kakas op Tondano Meer
X-26 696 7-6-1939 26-12-1941 Contractdatum: 13-01-1939. Gebouwd in Altenrhein. Vernield tijdens Japanse luchtaanval bij Kakas op Tondano Meer of bombardement Davao ?
X-27 697 18-7-1939 23-12-1941 Contractdatum: 13-01-1939. Gebouwd in Altenrhein. Noodlanding bij Taroena?
X-28 698 23-8-1939 3-3-1942 Contractdatum: 13-01-1939. Gebouwd in Altenrhein. Verloren gegaan bij Japanse aanval Broome.
X-29 699 25-9-1939 11-2-1942 Contractdatum: 13-01-1939. Gebouwd in Altenrhein. Noodlanding "Westgat bij Madoera" nabij Soerabaja en over de kop geslagen.
X-30 67 7-7-1939 3-2-1942 Contractdatum: 13-04-1938. Eerste toestel dat werd gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde te Papendrecht.
X-30 converted to Do24K-2 standard and reserialled X-37 ???.
Snel verscheept naar Indië juli 1939. Vernield bij bombardement Marine Vliegkamp Morokrembangang;
X-31 68 29-8-1939 5-2-1942 Contractdatum: 13-04-1938. Gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde. Vernield bij bombardement Marine Vliegkamp Morokrembangang
X-32 69 28-9-1939 7-2-1942 Contractdatum: 13-04-1938. Gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde. Gezonken bij Roti
X-33 70 20-11-1939 5-2-1942 Contractdatum: 13-04-1938. Gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde. Vernield bij bombardement van Marine Vliegkamp Morokrembangang
X-34 71 11-12-1939 17-12-1941 Contractdatum: 13-04-1938. Gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde. Noodlanding Noord Borneo Miri
X-35 72 6-3-1940 7-2-1942 Contractdatum: 13-04-1938. Gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde. Verbrand bij Koepang (Roti)
X-36 73 8-3-1940 3-3-1942 Contractdatum: 13-04-1938. Gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde. Vernield ten zuiden van Broome
X-37 700 6-12-1939 3-2-1942 Do-24 K-2 met zwaardere motor; Contractdatum: 13-01-1939, gebouwd in Altenrhein. Vernield bij bombardement van Marine Vliegkamp Morokrembangang??.
X-36 t/m X-48 - - -

Ook besteld, maar niet aan de MLD afgeleverd i.v.m Duitse inval zijn de: X-38 t/m X-48 Do-24K2 op 10/02/38, te bouwen door Aviolanda/De Schelde X-49 t/m -61 op 07/06/39.....

Vele toestellen afgebouwd voor Luftwaffe als Do-24N (Indiën nog de Cyclone motor beschikbaar was) of Do-24T1 of Do-24T2 (uitgerust met BMW Bramo Fafnir motoren)

X-49 t/m X-73 n.v.t - - Contract juni 1939 Aviolanda, maar deze order kon nooit meer geleverd aan de MLD i.v.m Duitse inval

 Bronnen o.a. [B16] MLD.70 , [B1] MIP 1979-4 2001-2 , [B5] Luchtv.kennis 1990-5

Opmerking: de NMM museumkist "X-24" is een voormalige Spaanse Dornier Do 24-T3 (werkenr 3387). Deze was jaren van het Royal Air Force Museum/ IWM, ooit ook op Hendon als N99225; in 1992 kwam het in het oude MLM op Kamp Zeist; deze kist is wel in 1944 in Nederland "gebouwd". Zomer 2017 is deze kist geschonken aan het NMM te Soesterberg.

 

De inhoud werd voor het eerst opgesteld door M.de Vreeze zomer 2004 (op oude IPMS website)