439

Cat 8. Operaties Antillen en Cat. 5 ML-KNIL in Indië

Het schijnt dat  2  DC-5 kisten een militaire registratie hadden bij de staart (daarom zijn hier in de lijst vermeld).

De KLM was de enige luchtvaartmaatschappij die de DC-5 voor de Tweede Wereldoorlog afnam (ze waren oorspronkelijk door de Engelse BOAC besteld). De oorlog in Nederland was al dreigende. Twee van vier kisten gingen vanuit de USA naar de Nederlandse Antillen / Curaçao voor het KLM West-Indisch Bedrijf en kregen een PJ-registratie. De andere 2 vliegtuigen werden afgeleverd per schip direct vanuit de USA naar de maatschappij KNILM in Nederlands-Indië die al veel langere bestond en was opgericht juli 1928, waar deze toestellen in de loop van 1940 in dienst kwamen.

De DC-5 vliegtuigen vliegende op de Antillen waren ze niet erg populair en daarom werd besloten ook deze 2 kisten in 1941 over te brengen naar Nederlands Indië (waarschijnlijk per schip), tevens voor gebruik bij de KNILM met een PK-registratie.

Het schijnt dat tenminste 2 kisten in Indië een militaire registratie hadden, deze was klein aangebracht bij de staart. Zeker 1 kist werd gecamoufleerd al zijn er geen militaire driehoeken duidelijk zichtbaar. De situatie was nogal chaotisch begin 1942 omdat ook de Japanse aanval op Nederlands-Indië dreigde.

Maart 1942 vluchtten drie toestellen naar Australië, gingen over naar de USAAF/ Allied Directorate of Air Transport (ADAT) en kregen aldaar Amerikaanse kleuren. Echter één DC-5 op Java nabij Kemyoran viel in Japanse handen (die er testen mee uitvoerden).

dc 5 mdv 3

In Indië de PK-ADB tijdens brandstof vullen. Deze kreeg later een militair nummer D905. Foto: collectie M. de Vreeze (used with permission)

dc 5 mdv 4

Eerst naar de Antillen, de PJ-AIW Wakago in volle vlucht. Foto: collectie M. de Vreeze (used with permission)

dc 5 mdv 1

Eerst naar de Antillen, de PJ-AIW Wakago. Foto: collectie M. de Vreeze (used with permission)

dc 5 mdv 2

De vroegere PJ-AIW Wakago, nu gecamoufleerd in Indië de PK-ADC. Foto: collectie M. de Vreeze (used with permission)

dc 5 mdv jap

De PK-ADA die in Japanse handen viel en hier is voorzien van Japanse kleuren. Foto: collectie M. de Vreeze (used with permission)

dc 5 mdv 6

Waarschijnlijk hier de PK-ADC die naar Australië vluchtte en daar in gebruik werd genomen. Werd voorzien van USAAF kleuren en kenmerken. Op de voorgrond B-17 vliegende forten. Foto: collectie M. de Vreeze (used with permission).


 

Registratiegegevens:
Civiele Registratie
Constructie-nummer
Datum in civiele dienst
mil. registratie
Datum uit ML dienst
Opmerkingen
PJ-AIW, later PK-ADC c/n 424 30-04-1940 n.v.t maart 1942
Gereserveerd PH-AXA KLM "Alk". Ging april 1940 naar Curaçao voor KLM West Indisch bedrijf als PJ-AIW "Wakago".
Werd toen oorlog uitgebroken was overgebracht via USA augustus 1941 naar Ned.Indië en werd PK-ADC. Kreeg ook camouflage schema. 
Werd vanwege Japanse dreiging februari 1942 overgevlogen naar Australië. Aldaar gebruikt voor charters voor Allied Directorate of Air Transport (ADAT); april 1942 over aan de USAAF (serial 44-83231 en type C-110), naar USAAF no 21 squadron en voorzien van USAAF kleuren en kenmerken; juni 1944 nieuw serienr 44-83231 en gesloopt 1946 in Essendon??; of werd november 1942 erg beschadigd bij Lumea Sliding in Queensland ?
PJ-AIZ, later PK-ADD c/n 426 30-04-1940 n.v.t maart 1942
Gereserveerd PH-AXB KLM "Boscheend". Ging 30 mei 1940 naar Curaçao voor KLM West Indisch bedrijf als PJ-AIZ "Zonvogel".
Werd toen oorlog uitgebroken was overgebracht via USA augustus 1941 naar Ned.Indië en werd PK-ADD.
Werd vanwege Japanse dreiging februari 1942 overgevlogen naar Australië. Aldaar gebruikt voor charters voor Allied Directorate of Air Transport (ADAT); april 1942 naar USAAF in Australië en naar USAAF no 21 squadron en voorzien van USAAF kleuren en kenmerken en call sign VHCXC (serial 44-83232 met type aanduiding C-110);
Overleefde de oorlog en werd doorverkocht: Juli 1946 naar Australian National Airways en daarna Gregory Richmond Board in Sydney; later naar New Holland Airways als Bali Clipper; werd via via Italië doorverkocht mid 1948 aan de Israelische luchtmacht; kreeg daar IAF serial 1501 en mei 1949 naar de Israëlische technische luchtmachtschool in Haifa. Gesloopt jaren vijftig ?
PK-ADB c/n 428 sept 1940 D905 maart 1942

Gereserveerd PH-AXE KLM "Eend"; gaat vliegen bij KNILM in Indië.

Werd vanwege Japanse dreiging februari 1942 overgevlogen naar Australië. Aldaar gebruikt voor charters voor Allied Directorate of Air Transport (ADAT); call sign VHCXA. April 1942 over aan de USAAF en kreeg serial 44-83230 en aangeduid als C-110, USAAF no 21 squadron. Werd vernield bij aanval 18-08-1942 op Port Moresby.

PK-ADA c/n 430 sept 1940 D904 maart 1942 Gereserveerd PH-AXG KLM "Grutto". Ging bij KNILM in Indië; beschadigd 09-02-1942 bij Kemajoran. Maart 1942 buitgemaakt door de Japanners en overgebracht naar testcentrum in Tachikawa in Japan; werd voorzien van Japanse bollen. Na eind van de Tweede Wereldoorlog gesloopt aldaar op Amerikaans bevel.

  Bronnen o.a. [B9] Avia 1973-3,  [B34] PK.Lv   , [B5] Luchtv.kennis 1988-7/8 en 1985-12

 

De inhoud werd voor het eerst opgesteld door M.de Vreeze zomer 2004 (op oude IPMS website)