Cat. 5 ML-KNIL

26 stuks, kenmerken  LT9-06  t/m   LT9-25 en LT9-31 t/m 36 .

In Indië was er grote vraag naar transport capaciteit eind jaren dertig. Pas in de loop van 1940 nam dit zijn beslag en er was wederom een groot tekort aan motoren bij de vliegtuigfabrikanten. Nederland werd bezet mei 1940 en kon pas een definitieve order worden gemaakt door de Netherlands Purchasing Commission oktober 1940 voor L-18's. Maar dan nog zonder motoren, deze zouden nog gezocht worden. De eerste aflevering vanuit Amerika was pas in mei 1941 naar Indië en uiteindelijk kwamen er 20 stuks in Indië aan. Ter plaatse moesten veelal nog reserve motoren die ter plaatse waren worden ingebouwd.  

De toestellen werden in Indië intensief gebruikt voor allerhande transporttaken met ook diverse KNILM vliegers. November 1941 waren er zo'n 19 operationeel bij de Transport Afdeling.Ook werden veel evacuatievluchten uitgevoerd naar Brits Indië en Australië.

Bij de Japanse aanval gingen er 9 verloren maar slaagden tien toestellen maart 1942 te ontsnappen naar Australië. Deze werden bij de USAAF ingedeeld (en "verkocht") en de kisten vlogen vanaf april 1942 vanaf Archerfield. 

De oorlog was in volle gang en daarom was eind december 1941 er een extra order geplaatst voor 8 L-18 Lodestars, mil type aanduiding C-60, maar deze order werd pas later uitgevoerd. Aflevering volgde op Jackson in de USA. Van deze order gingen twee kisten via Miami naar het civiele West-Indisch vliegbedrijf van de KLM op Curaçao. De 6 andere toestellen werden van mid tot eind 1943 overgevlogen naar Australië en gingen vliegen bij de aldaar opgezette Netherlands East Indies (NEI) no.18 squadron en no.1 NEI transport squadron.

Na het einde van de Tweede Wereldoorlog gingen diverse Lodestars vanuit Australië weer naar Nederlands Indië terug maar ze waren ondertussen tijdens de oorlog flink opgevlogen. Na de nodige reparaties waren ze beperkt inzetbaar o.a. bij de vliegscholen tot circa 1947.

lockheed-lodestar-jg-archiv  

Kist met driehoeken. Foto: Collectie Joop Gelauf (used with permission)

lockheed-lodestar-meij-arc

Foto: Collectie Meijeringh (used with permission)

lockheed-lodestar-mindef-arc

Toestel met Nederlandse vlaggen. Foto: Ministerie van Defensie (used with permission)  

lodestar avweek sep1941

Oude foto uit de Aviation Week uit september 1941 nog bij Lockheed in Burbank; voorzien van de driehoek (Collectie M. de Vreeze / used with permission)

lodestar pj akb mdv arc

Een van de twee Lodestars L-18-40 (PJ-AKB) die werden ingezet bij West Indisch bedrijf KLM Curaçao, dus civiel gebruikt. Opvallend is de vlag. (Collectie M. de Vreeze / used with permission)


 

Registratiegegevens:
Registratie Type Constructie-nummer Datum in Ned. dienst Datum uit Ned. dienst Opmerkingen
LT9-06 L-18-40        *
LT9-07 L-18-40 18-2102 1941 april  1942
vanuit Indië naar Australië ontsnapt en aldaar USAAF. call sign VHCAA USAAF april 1942 als 42-68347 en gevlogen door Quantas; later na de oorlog in USA N796G
LT9-08 L-18-40 18-2103   april 1942 vanuit Indië naar Australië ontsnapt en aldaar USAAF. Call sign VHCAB april 1942 als 42-68348 en gevlogen door Quantas; afgevoerd 26-11-1943 Port Moresby;
LT9-09 L-18-40 18-2104   april 1942 eind februari 1942 B-25 crews overgebracht naar Bangalore en daarna retour Java;  vanuit Indië naar Australië ontsnapt en naar USAAF april 1942 als 42-68349, callsign VHCAC en beheerd door Guinea Airways; na de oorlog bij diverse luchtvaartbedrijven. 10-02-1947 afgeschreven te Palmerston in Nieuw Zeeland;  ** zie ook opmerking
LT9-10 L-18-40        *
LT9-11 L-18-40 2106      *
LT9-12 L-18-40        *
LT9-13 L-18-40 2108      *
LT9-14 L-18-40 18-2109   april 1942 vanuit Indië naar Australië ontsnapt en naar USAAF; call sign VHCAD; USAAF april 1942 als 42-68350; afgeschreven jan 1944 Tennant Creek
LT9-15 L-18-40 18-2110   maart 1942 vanuit Indië naar Darwin ontsnapt; door ML-KNIL uit dienst gesteld maart 1942 aldaar.
LT9-16 L-18-40 18-2120   april 1942 vanuit Indië naar Australië ontsnapt en naar USAAF; call sign VHCAE; USAAF april 1942 als 42-68351 en vloog bij Ansett; afgeschreven oktober 1944 Archerfield
LT9-17 L-18-40 18-2121   april 1942 voorzien van extra brandstoftanks eind februari 1942 B-25 crews overgebracht naar Bangalore en daarna retour Java; vanuit Indië ontsnapt Australië, naar USAAF april 1942 als 42-68352 en vloog bij ANA; afgeschreven april 1944 Archerfield
LT9-18 L-18-40 18-2122   03-03-1942 afgeschreven door ML-KNIL vanwege aanval te Broome 3 maart 1942;
LT9-19 L-18-40 18-2123   april 1942 vanuit Indië naar Australië ontsnapt en naar USAAF, call sign VHCAG april 1942 als 42-68353; vloog bij ANA?? ; afgeschreven augustus 1942 te Maple;
LT9-20 L-18-40        *
LT9-21 L-18-40 18-2125   april 1942
vanuit Indië naar Australië ontsnapt en naar USAAF, call sign VHCAH april 1942 als 42-68354; afgeschreven 30 november 1942 Dobodura, Nieuw Guinea
LT9-22 L-18-40 18-2126   15-02-1942 afgeschreven door ML-KNIL Brisbane 15 februari 1942
LT9-23 L-18-40 18-2127   april 1942 vanuit Indië naar Australië ontsnapt en naar USAAF, call sign VHCAI april 1942 als 42-68355; afgeschreven augustus 1942 te Maple; 
LT9-24 L-18-40 18-2128   april 1942 vanuit Indië naar Australië ontsnapt en naar USAAF, call sign VHCAJ april 1942 als 42-68356; vloog bij ANA en afgevoerd februari 1943 te Garbutt;
LT9-25 L-18-40 18-2129     eind februari 1942 B-25 crews overgebracht naar Bangalore en daarna retour Java; vloog nog een tijd na evacuatie naar Australië met Nederlandse vlaggen; naar USAAF april 1942 als 42-68357; call sign VHCAK en gevlogen door Quantas. Afgevoerd mei 1944 te Bundaberg;
LT-???         LT9-26 t/m 934 niet tijdig afgeleverd en naar USAAF als C-60 en US Navy R5O-5; 
LT9-31 L-18-56 2507 juli 1943   USAAF 42-56034; let op andere nummering; via Jackson naar Australië; later USA N8000
LT9-32 L-18-56   aug 1943   via Jackson naar Australië; later USA N500R en in 1977 N520R
LT9-33 L-18-56   okt 1943   via Jackson naar Australië; later USA N88H
LT9-34 L-18-56   okt 1943   via Jackson naar Australië; later USA N46P
LT9-35 L-18-56   november 1943   via Jackson naar Australië
LT9-36 L-18-56   december 1943   via Jackson naar Australië

  Bronnen o.a. [B1] MIP 1984-2, [B15] Luchtv.Indië,[B5] Luchtv.kennis 1978-4 en 1976-12 ; [.] Publicatie dhr. Heyman via www.adf-serials.com.au/research/nei.htm

Opmerkingen:

Er waren 2 stuks L-18-40 afgeleverd juli 1943 in Miami en die werden ingezet bij West-Indisch bedrijf KLM Curacao, dus civiel gebruikt (de PJ-AKA en PJ-AKB). 

** In het Amerikaanse Pima museum bij Tucson staat een romp met beschildering en code "LT909"; dit is niet een originele Nederlandse kist. (zie de IPMS walkaround hier...)

* Wie heeft info over welke kisten in Indië verloren zijn gegaan c.q in Japanse handen gevallen? Graag, gebruik contactformulier.

De inhoud werd voor het eerst opgesteld door M.de Vreeze zomer 2004 (op oude IPMS website)