Cat 5. ML-KNIL

Piper L-4J Grasshopper ("Cub")
Indie 78 stuks , kenmerken PC001-028 en R301-R328., later extra registraties.

De ML-KNIL kreeg al in 1940 een tweetal civiele J-4E Cubs van vliegclubs en ook werd een J-4 gevorderd van een vliegclub op Sumatra. Al gauw viel Indië in Japanse handen.  


Na de oorlog volgde de wederopbouw met vele Pipercubs die tweedehands werden aangeschaft, o.a. afkomstig van dumps uit de Filipijnen. (Er waren ook een tweetal Taylorcraft L-2M toestellen in gebruik. Deze leken sterk op de Pipercubs).  

Na de oorlog werd formeel 6 ArVa opgericht bij de ML-KNIL. Bij de formele oprichting beschikte het squadron nog niet over de aangekochte Piper Cubs en vloog het squadron met vijf in bruikleen gekregen Piper Cubs L-4J van de Bataafsche Petroleum Maatschappij. De BPM had deze mei 1946 gekocht uit voorraden op het Filipijnse eiland Leyte en ze kregen een PK- registratie. Augustus 1946 arriveerden de eerste Piper Cubs per schip in Soerabaja. De kisten voor de ML-KNIL kwamen op Tjililitan bij Batavia en een kist ging eind 1946 naar Andir (bij Bandoeng).

Mid 1947 waren meerdere Piper Cubs aangeschaft. De vijf kisten van de BPM werden formeel overgenomen (en kregen nummers R-329 t/m R-333). (de BPM kreeg vervolgens 5 andere kisten van de ML ter vervanging).

De toestellen gebruikt voor waarneming en allerlei andere lichte taken bij 17 ArVa squadron. De kisten werden ingedeeld bij een staf, en vijf patrouilles t.w. A, B, C, D en E welke vervolgens zouden worden gestationeerd op Tjililitan, Andir, Soerabaja, Semarang en Balikpapan. Als eerste werden de A/E-patrouille op sterkte gebracht. Vervolgens de B en D-patrouille. Daarnaast werden er nog twee Piper Cubs aan de C-patrouille toebedeeld daar deze twee toestellen had afgestaan aan de TrpCdt van Bali/Lombok.

De hoofdtaak van het squadron bestond uit het voeren van verkenningen voor de infanterie en het waarnemen/vuurleiding voor de artillerie. Daarnaast werd het squadron ook ingezet voor transport, verbindingen, bewakingstaken en het vervoer van post. De bedoeling was dat eind 1946 het squadron op Sumatra zou worden gestationeerd. Maar de toestellen van het nieuw gevormde 6 ArVa, dat de taak op Java moest overnemen, waren nog niet gearriveerd. Om toch aan de vraag aan luchtverkenning op Sumatra te kunnen voldoen werden de A, B en C patrouille eind 1946 verplaatst naar Sumatra en gestationeerd te Palembang (A-Patr), Padang (B-patr) en Medan (C-patr + staf). De Cubs van D en E-patrouilles bleven op Java en waren gestationeerd op Tjililitan en Semarang. Eind februari, begin maart 1947, na aankomst van 6 ARVA, werden de D en E-patrouilles opgeheven.

Tijdens de 1e politionele actie tegen de Indonesische opstandelingen op 21 juli 1947, werden de Piper Cubs ingezet voor verkenningen boven Republikeins gebied en voor artillerie waarnemingen. Dit was niet zonder gevaar daar er veelvuldig op lage hoogte gevlogen werd.  In totaal heeft het squadron tijdens de 1e politionele actie meer dan 500 vluchten gevlogen.

Na de 1e politionele actie was het bezette gebied aanzienlijk vergroot en moest er ook grotere afstanden afgelegd worden. Om de afstanden te bekorten werden er door de Genie landingstrips aangelegd in het nieuw bezette gebied waarop de Piper Cubs makkelijk konden landen en starten. Een ander probleem betrof het tekort aan materieel en personeel. Van hogerhand werd, uit noodzaak, een beperking van vlieguren ingesteld ingaande 1948.

Tijdens de 2e politionele actie verzette het squadron weer veel werk en vloog het zo'n 350 sorties. Na de 2e politionele actie vloog het squadron de meeste sorties dan ooit. Dit had natuurlijk zijn weerslag op mens en materieel en evenals in 1948 werd een beperking ingesteld van het aantal vlieguren van de Piper Cubs.
Op 25 april 1950 werd het squadron opgeheven en na de Indonesische onafhankelijkheid gingen diverse kisten vanaf 1946 naar de AURI.


 

piper-l4j-jg-archive

L-4 grass hopper in Indie , zo te zien zonder flaps. Let ook op het schuine achterraam. Foto: Collectie Joop Gelauf  (used with permission)

indie-kisten-mdv-ar                                                              
Allerlei Indische kisten, de kist rechts voor met driehoek is een Piper J-4 Coupe; deze is herkenbaar aan de afwezigheid van een raam achter de vleugel en de wielkappen.  Foto: Collectie M. de Vreeze  (used with permission).

piper l4 vdMeulen auth

Bijzondere foto van de L-4 Grasshopper "R3-25" die juli 1947 tijdens de 1e politionele actie enkele dagen stond op een veldje bij Lembang op Java (nabij Bandoeng). Het toestelletje werd gebruikt voor verkenningen. De Nederlandse vlag zat wel op de romp maar is net niet te zien. De kleine foto is gemaakt en beschikbaar gesteld door dhr. Van der Meulen die het toestelletje moest bewaken met zijn makkers. Foto: Ruud van der Meulen (used with permission).

 

Registratiegegevens: J-4 Cub Coupe ML-KNIL
Registratie Tweede Registratie Constructie-nummer Datum in dienst Datum uit dienst Opmerkingen
PK-SCA ?
PT-929  4-1549 aug 1941  maart 1942 ? J-4E Cub Coupe, gevorderd vliegclub Soerabaja ?
PK-SCB ?
PT-930 4-1550 aug 1941  maart 1942 ? J-4E Cub Coupe, gevorderd vliegclub Batavia?
PK-ZSV   4-1553 sept 1941  maart 1942 ? J-4E Cub Coupe, gevorderd vliegclub Sumatra

  Bronnen.. zie hieronder...

Registratiegegevens: L-4J Grasshopper ML-KNIL
Registratie Tweede Registratie Constructie-nummer Datum in dienst Datum uit dienst Opmerkingen
PC-001 PC4-001 / R301       eerst ook regi PC-1,
PC-002 PC4-002 / R302       eerst ook regi PC-2
PC-003 PC4-003 / R303       eerst ook regi PC-3
PC-004 PC4-004 / R304       eerst ook regi PC-4
PC4-005 R305        
PC4-006 R306        
PC4-007 R307        
PC4-008 R308        
PC4-009 R309        
PC4-010 R310        
PC4-011 R311        
PC4-012 R312        
PC4-013 R313        
PC4-014 R314        
PC4-015 R315        
PC4-016 R316        
PC4-017 R317        
PC4-018 R318        
PC4-019 R319        
PC4-020 R320        
PC4-021 R321        
PC4-022 R322        
PC4-023 R323        
PC4-024 R324        
PC4-025 R325        
PC4-026 R326        
PC4-027 R327        
PC4-028 R328        
A R329   juli 1946   PK-SAA, "geleend" van Bataafsche oliemaatschappij; juli 1947 formeel eigendom ML. (later een 2e identieke PK- regi toen de BPM andere kist kreeg)
B R330   juli 1946   PK-SAB, "geleend" van Bataafsche oliemaatschappij; juli 1947 formeel eigendom ML. (later een 2e identieke PK- regi toen de BPM andere kist kreeg); de latere 2e PK-SAB verongelukte oktober 1947 bij Tandjong Priok tijdens civiel gebruik.
C R331   juli 1946   PK-SAC, "geleend" van Bataafsche oliemaatschappij; juli 1947 formeel eigendom ML. (later een 2e identieke PK- regi toen de BPM andere kist kreeg)
D R332   juli 1946   PK-SAD, "geleend" van Bataafsche oliemaatschappij; juli 1947 formeel eigendom ML. (later een 2e identieke PK- regi toen de BPM andere kist kreeg)
E R333   juli 1946   PK-SAE, "geleend" van Bataafsche oliemaatschappij; juli 1947 formeel eigendom ML. (later een 2e identieke PK- regi toen de BPM andere kist kreeg)
  R335        
  R336        
  R337        
  R338        
  R339        
  R340        
  R341        
  R342        
  R343        
  R344        
  R345        
  R346        
  R347        
  R348        
  R349        
  R350        
  R351        
  R352        
  R353        
  R354        
  R355        
  R356        
  R357        
  R358        
  R359        
  R360        
  R361        
  R362        
  R363        
  R364        
  R365        
  R366        
  R367        
  R368        
  R369        
  R370        
  R371       Museum Pusat te Yogyakarta
  R372        
  R373        
  R374        
  R375        
  R376        
  R377        
  R378        
  R379        
  R380        

 Bronnen o.a. [B15] Luchtv.Indie , [B5] Luchtv.kennis 2003-2

Wie heeft meer gegevens? Graag uw bijdrage... neem contact op....

 

 Inhoud voor het eerst opgesteld zomer 2004 door M. de Vreeze en W. Jonker (op de oude IPMS website)