827

Cat 5.   ML-KNIL

50 stuks STM-2, kenmerken  R 019 t/m R 069   (later 407 t/m 447 , 495 t/m 514)  ????

In Nederlands-Indië was er voor de Tweede Wereldoorlog geen traditie met grootschalige vliegscholen. Het merendeel van de militaire vliegers ontving de vliegopleiding in Nederland. Na de bezetting van Nederland in mei 1940 moesten in Indië direct vliegopleidingen worden opgezet voor de ML-KNIL en MLD. Door de Netherlands Purchasing Commission dat zetelde in New York werden na de val van Nederland mid 1940 diverse vliegtuigorders geplaatst bij o.a. Ryan. Op 20 juni 1940 voor 40 stuks STM-E2 met wielonderstel, 25 juni wederom 12 STM-E2, 8 juli 12 STM-S2 met drijvers met daarbij demontable wielsets. In augustus 1942 voor nog eens 12 STM-E2 en 12 STM-S2 en in oktober 1940 voor nog additioneel 20 STM-2 vliegtuigen. Het motortype was de Menasco C4S motor maar men was er niet erg tevreden met deze motor. Uiteindelijk was het totaal aan orders voor 108 stuks (inclusief 10 voor het Vlieger Vrijwilligers Corps).  

(In mei 1941 volgde ook nog een order voor 25 stuks ST-3 te voorzien van een andere Menasco D4B motoren en nog aangepast naar de 160 pk. Kinner R-540 motor maar die toestellen werden niet meer geleverd vanwege de val van Indië. Nog in de Verenigde Staten gingen ze naar de USAAF).

De Ryans van de ML-KNIL waren met wielen uitgerust. Er werd snel geleverd door de fabriek en de 12 Ryans kwamen in Indië met het Noorse schip Hoegh Silverdawn aan 10 november 1940. Daarna kwamen in decemder Ryans met andere schepen aan zoals de ms. Java en ms. Klipfontein op Java.

Een aantal Ryans bedoeld voor de ML werden al snel aan de MLD uitgeleend tot januari 1942 vanwege de urgentie voordat deze zijn eigen Ryans binnenkreeg (zie Cat. 4 MLD ).

De ML-KNIL Ryans vlogen bij de vlieg- en waarnemingsschool op Kalidjati op Java, daarna was de bedoeling dat de vliegers gingen lessen op de FK.51.  De oorlogsdreiging werd groot en vanaf januari 1942 was het plan te gaan vliegen vanaf het nieuwe veld Tasikmalaja nabij Garoet. Of ze daar zijn gebruikt is onduidelijk want de oorlog met Japan was begonnen en enige vliegers gingen naar de operationele eenheden.

Door de Japanse aanval werd al snel besloten ML-KNIL personeel te evacueren vanuit o.a. Tandjong Priok en Tjilatjap naar Australië wat februari 1942 al begon met een aantal schepen. De achtergebleven ML-KNIL Ryans werden veelal vernield door eigen personeel om te voorkomen dat ze in Japanse handen vielen. Waar dat niet lukte is de rest van de toestellen waarschijnlijk in Japanse handen gevallen en van de achtergebleven Ryans zijn er waarschijnlijk een aantal ook door Japanners gevlogen.

(Een aantal MLD Ryans kon wel evacueren naar Australië, zie Cat. 4 MLD ).


 

ryan stm lvk 1

Foto uit collectie Afd.LuchtvaartKennis (used with permission)

ryan stm lvk 2

Met wielonderstel. Foto uit collectie Afd.LuchtvaartKennis (used with permission)

ryan-stm-mdv-fl

Oude foto uit de Flight magazine. De ST-3 die zou zijn voorzien van de Kinner motor voor Indië kwam te laat. Foto: Collectie  M.de Vreeze (used with permission)

  

Registratiegegevens Ryan STM-2 ML-KNIL:
Registratie Constructie-nummer Datum in dienst Datum uit dienst Opmerkingen
R010  c/n 407 1941 . waarschijnlijk in Japanse handen gevallen
R011  408      onklaar gemaakt eigen personeel
R012  409      onklaar gemaakt eigen personeel  
R013  410      onklaar gemaakt eigen personeel  
R014  411      onklaar gemaakt eigen personeel  
R015  412      onklaar gemaakt eigen personeel 
R016  413      onklaar gemaakt eigen personeel 
R017  414      onklaar gemaakt eigen personeel 
R018  415      onklaar gemaakt eigen personeel 
R019  416      onklaar gemaakt eigen personeel 
R020  417      onklaar gemaakt eigen personeel 
R021  418      onklaar gemaakt eigen personeel 
R022  419      onklaar gemaakt eigen personeel 
R023  420      onklaar gemaakt eigen personeel 
R024  421      onklaar gemaakt eigen personeel 
R025  422      onklaar gemaakt eigen personeel 
R026  423     waarschijnlijk in Japanse handen gevallen
R027  424      onklaar gemaakt eigen personeel 
R028  425     waarschijnlijk in Japanse handen gevallen 
R029  426      onklaar gemaakt eigen personeel 
R030  427      onklaar gemaakt eigen personeel 
R031  428      onklaar gemaakt eigen personeel 
R032  429      onklaar gemaakt eigen personeel 
R033  430      onklaar gemaakt eigen personeel 
R034  431      onklaar gemaakt eigen personeel 
R035  432      onklaar gemaakt eigen personeel 
R036  433      onklaar gemaakt eigen personeel 
R037  434      onklaar gemaakt eigen personeel 
R038  435      onklaar gemaakt eigen personeel 
R039  436      onklaar gemaakt eigen personeel 
R040  437      onklaar gemaakt eigen personeel 
R041  438      onklaar gemaakt eigen personeel 
R042  439      onklaar gemaakt eigen personeel 
R043  440      onklaar gemaakt eigen personeel 
R044  441     waarschijnlijk in Japanse handen gevallen
R045  442      onklaar gemaakt eigen personeel 
R046  443      onklaar gemaakt eigen personeel 
R047  444      onklaar gemaakt eigen personeel 
R048  445     waarschijnlijk in Japanse handen gevallen 
R049  446      onklaar gemaakt eigen personeel 
 --  447 t/m 494        zie Cat. 4 MLD 
R050  495      onklaar gemaakt eigen personeel
R051  496      onklaar gemaakt eigen personeel
R052  497      onklaar gemaakt eigen personeel 
R053  498      onklaar gemaakt eigen personeel
R054  499      onklaar gemaakt eigen personeel 
R055  500      onklaar gemaakt eigen personeel 
R056  501      onklaar gemaakt eigen personeel 
R057  502      onklaar gemaakt eigen personeel 
R058  503      onklaar gemaakt eigen personeel 
R059  504      onklaar gemaakt eigen personeel 
R060  505      onklaar gemaakt eigen personeel 
R061  506      onklaar gemaakt eigen personeel 
R062  507      onklaar gemaakt eigen personeel 
R063  508      onklaar gemaakt eigen personeel 
R064  509      onklaar gemaakt eigen personeel 
R065  510     in Japanse handen gevallen, deze kist na capitulatie ook gezien met Japanse bollen
R066  511      onklaar gemaakt eigen personeel 
R067  512      onklaar gemaakt eigen personeel 
R068  513      onklaar gemaakt eigen personeel 
R069  514      onklaar gemaakt eigen personeel 

 Bronnen o.a. [B15] Luchtv.Indië , [B5] Luchtv.encycl Ryans , [B5] Luchtv.kennis o.a. 1986-07/08, [W12] Heyman art.

 

Opmerking: 25 stuks additioneel bestelde ST-3 te laat, en bleven in de Verenigde Staten en naar USAAF met regis.42-57479 t/m 57503

 

De inhoud werd voor het eerst opgesteld door M.de Vreeze zomer 2004 (op oude IPMS website)